Hans de Boer

 

Lead Zanger, Gitarist.

Gear;   Fender Stratocaster,   Fender Telecaster,   Fender Silverface Twin Reverb 1973,   Ibanez Tubescreamer 808

Boss Delay,   TC Electronics Hall of Fame,   Takamine,   Shure SM58, Shure Inear systems.

Fender Stratocaster

De Fender Stratocaster is een elektrische gitaar (ontworpen door Leo Fender, Freddie Tavares en George Fullerton) die in 1954 op de markt kwam en het meest verkochte model is. Fender heeft meer Telecasters verkocht, maar van de Stratocaster zijn meer licentie-replica’s (van andere merken, voornamelijk Japans) verkocht.

Kenmerken

De Strat is meestal voorzien van drie enkelspoel-gitaarelementen en 21 (bepaalde uitvoeringen 22) frets op de hals. Vroeger hadden strats een driewegkeuzeschakelaar voor het activeren van verschillende (combinaties van de drie) elementen. Diverse gitaristen experimenteerden met het plaatsen van deze schakelaar tussen twee standen in, omdat dit een ander geluid opleverde. Pas in 1977 besloot Fender dan maar een schakelaar met vijf standen in te bouwen. Leo Fender zelf vond de twee extra combinaties van elementen die hiermee mogelijk werden echter niet mooi klinken. Sinds enkele jaren wordt de ‘S-1’-switch toegepast op de topmodellen. Deze schakeling laat een grote veelheid van combinaties tussen de verschillende elementen toe, in serie, in parallel, in- en uit-fase. Hierdoor krijgt de op zich reeds veelzijdige gitaar nog een aantal mogelijkheden erbij.

De kast is – zoals veel Fenders – meestal gemaakt uit elzenhout, maar bij transparante lak uit essenhout. De vorm is aangepast aan die van het menselijk lichaam (contour body). Hierdoor is een Stratocaster ergonomischer dan bv. de Fender Telecaster. De gitaar is meestal voorzien van een vibrato-arm (die door Fender foutief tremolo wordt genoemd. Fender noemde de tremolo die in haar gitaarversterkers gemonteerd was ook onjuist vibrato) voor het opwekken van vibrato.

De positieholtes van de body waren een belangrijke innovatie. De onderste holte geeft de gitarist net als bij de telecaster de mogelijkheid makkelijk de hoogste noten te spelen. De bovenste positieholte laat toe dat de gitarist daarbij zijn duim om de hals kan houden. Het geheel is door de bovenste hoorn perfect in balans waardoor de gitaar niet draait (neckdive) of kantelt.

Nadat Leo Fender zijn bedrijf wegens gezondheidsklachten aan CBS had verkocht (1965), werden door de nieuwe eigenaar langzaam maar zeker aanpassingen aan het model aangebracht om de productie te stroomlijnen, mee te gaan met de geldende smaak, en de kosten te drukken. Hoogtepunt van deze ‘innovaties’ was de introductie van de driepunts halsverbinding, in de jaren zeventig. Deze ‘tilt-neck’-constructie geldt nog steeds als een misser in de roemrijke historie van de Fender Stratocaster.

Door de lagere kwaliteit van de CBS-Stratocasters liepen de prijzen van de pre-CBS-gitaren op de tweedehandsmarkt al snel op. Deze instrumenten zijn tegenwoordig vele malen duurder dan nieuwe strats.

In 1985 werd het merk Fender verkocht aan het management. Stratocasters zijn gedurende de afgelopen jaren geproduceerd in de Verenigde Staten, Japan, Korea, Mexico en India. Hierdoor is de markt ondoorzichtig geworden, mede doordat Fender onder het merk Squier nóg goedkopere uitvoeringen van de Stratocaster op de markt brengt. Een “echte” Stratocaster moet al gauw een Fender-VS-model zijn.

In 2004 vierde de Stratocaster haar vijftigste verjaardag. Dat werd in de Wembley Arena gevierd met een optreden van een aantal van ’s werelds beste gitaristen, met als resultaat de dvd The Strat Pack: Live in Concert. Hoewel de Stratocaster al lang bestaat, is het ontwerp toch vrijwel onveranderd gebleven. Er bestaan wel zogenaamde “Superstrats”, Stratocasters of Stratocasterklonen waarbij extra mogelijkheden zijn ingebouwd (zwaardere pickups, andere tremolo-systemen), maar de basis blijft het ontwerp van Leo Fender uit 1954: de “contour body”, zo afgerond dat hij perfect tegen het lichaam van de gitarist past; de drie pickups, de tremolo, de schuine plug-ingang en de karakteristieke gitaarkop.

Bekende gebruikers

Onder de vele bekende muzikanten die furore hebben gemaakt met de Strat zijn Rory Gallagher, Jeff Beck, Mark Knopfler, Buddy Holly, Hank B. Marvin, Raymond van het Groenewoud, Jan de Hont, David Gilmour, Jimi Hendrix, Ritchie Blackmore, Yngwie Malmsteen, Eric Clapton, Billie Joe Armstrong, Dave Murray, Stevie Ray Vaughan, John Frusciante, Eric Johnson, Robert Cray, Erwin Java, Alex Turner, Richie Sambora, Andy Summers, Kurt Cobain, John Mayer, Tom DeLonge, F.R. David, Ron Wood en voorts Dick Dale, die in de ontwikkelperiode van de Stratocaster de taak had deze als muzikant te testen voor Leo Fender.[bron?]

Een aantal van hen heeft een zogenaamd signatuurmodel, een Stratocaster ontworpen en geproduceerd naar de eisen van de artiest. De eerste signatuur-strat was de Eric Clapton-Stratocaster in 1988.

 

Fender Telecaster

 De Fender Telecaster is een elektrische gitaar, ontworpen door Leo Fender in 1949. Deze gitaar heeft een enkele cut-away onderaan in de body. Kenmerkend voor de Telecaster zijn de twee regelknoppen, één voor geluidssterkte aan de zijde van de hals, en één voor hoge-tonenregeling. Met het op de markt brengen van de Telecaster begon Leo Fender de opmars van de elektrische gitaren met massieve klankkast (solid body) in de populaire muziek en daarmee is deze gitaar een belangrijke factor in de huidige pop- en rockcultuur geworden. Dit model is nu nog steeds een van de succesvolste en meestverkochte gitaren van Fender.

Geschiedenis

Nadat Leo Fender en zijn compagnon ‘Doc’ Kauffman eind jaren veertig uiteen waren gegaan, richtte Fender zijn eigen onderneming op en begon met het ontwikkelen van een nieuwe gitaar. In 1950 werd de gitaar geïntroduceerd onder de naam Esquire. Onder andere vanwege het ontbreken van een halsversteviging werd dit eerste model al in 1950 vervangen door de Broadcaster, een gitaar met twee elementen en een halspen (truss-rod) in de hals.

De gitaar had een demontabele hals, een essenhouten body en in tegenstelling tot de gitaren van die tijd zaten alle stemmechanieken aan 1 kant van de kop. De Broadcaster was verder uitgerust met twee enkelspoel-elementen (pickups) en een drie standen keuzeschakelaar voor deze elementen. De brug van de gitaar was verstelbaar door drie schroeven zodat de hoogte en intonatie van de snaren per twee te regelen was. Tot slot had deze eerste Broadcaster een sierplaat over de brug en het Brug-element.

Al snel werd de naam van deze gitaar veranderd in Telecaster omdat Gretsch in die tijd drumstellen maar ook gitaren verkocht met de naam Broadkaster, wat volgens Gretsch te veel verwarring schiep. Als nieuwkomer op de markt paste Leo Fender zich aan en kwam op de proppen met een verwijzing naar het aankomende Televisietijdperk.

De specifieke klank van de gitaar die vaak benoemd wordt als twang wordt voornamelijk veroorzaakt door de metalen plaat van het brug-element. Deze stalen plaat neemt de grondtoon van de trillende snaar deels weg. Om de gitaar toch het benodigde volume te geven heeft deze meer windingen in de brugspoel dan bijvoorbeeld de Stratocaster die warmer van klank is.

Esquires, Broadcaster en Telecasters die nog voor de overname van CBS zijn gemaakt zijn verzamelobjecten die vele malen duurder zijn dan nieuwe exemplaren van de Telecaster. Dit komt onder andere omdat de impedantie van deze gitaren sterk verschilt van de nieuwe exemplaren en daardoor anders klinken.

Fender Twin Reverb

Een Fender Twin Reverb. (silverface)

De Fender Twin Reverb is een buizengitaarversterker van Fender Musical Instruments Corporation. Deze historische versterker verscheen in 1963 (pre-CBS product) en wordt in een moderne gedaante nog steeds verkocht. Kenmerkend zijn de twee 12″ luidsprekers en de veer-galm (reverb) die een herkenbaar geluid geeft. Een twin reverb heeft 2 volledig gescheiden kanalen. Een normaal kanaal met volume, treble mid bass regelaars en een bright schakelaar en een vibrato kanaal met dezelfde functies als het eerste, maar met reverb (galm niveau) en speed-en-intensity (tremolo) knoppen toegevoegd. Wisselen van kanaal gebeurt door de gitaarkabel in een andere aansluiting te prikken.

Geschiedenis

De eerste Twin Reverb dateert van 1963, in de zogenaamde blackface periode van Fender, die nog duurde tot 1967. Dit was de pre-CBS versie. De versterker werd dus ontwikkeld voor de overname van Fender door CBS (in 1965). Het vermogen van de amp bedroeg toen 85 watt. In 1968 schakelde men bij Fender over op de zogenaamde silverface modellen. Er werden grote aanpassingen gedaan aan het circuit, maar dat was geen verbetering en men keerde terug naar het oorspronkelijke schema.

In 1973 kwam een tweede Silverface Twin Reverb uit met een tot 100 watt verhoogde output. In 1976 een derde met een kanaalswitch op de Master Volume knop. Tussen 1977 en 1982 werd het vermogen verhoogd tot maar liefst 135 watt.

In 1983 schakelde met terug over op Blackface modellen. De tweede Blackface Twin Reverb (Twin Reverb II) had een vermogen van 105 watt. Deze versterker werd geproduceerd tot in 1986 en werd in 1987 vervangen door de The Twin, de eerste post-CBS amp van Fender. In de beginperiode had de Twin rode knoppen, maar deze werden later vervangen door zwarte. De Twin met rode knoppen werd gebouwd tot in 1994.

In 1992 verscheen een heruitgave van de Twin Reverb: de ’65 Twin Reverb. Deze “reissue” had de looks van een Twin Reverb van vroeger en een vermogen van 85 watt. De originele Jensen luidsprekers werden vervangen door nieuwere van Eminence en een paar aanpassingen aan het origineel werden gemaakt om te voldoen aan de noden van de moderne gitarist.

Kenmerkend voor de Twin Reverb is de sprankelende cleane sound die je eruit kan halen, alsook de ingebouwde veer-reverb. Deze sound is bekend geworden onder de koosnaam Twang. De Fender twin Reverb wordt als een van de vier oermodellen van de gitaarversterker-markt gezien.

 

Voormalige bands ; Missing Link, Enjoy the Silence, Hedge Hog, Ommus.